Schijfruimte vol? Het zijn bijna altijd opgestapelde back-ups

Er valt een mailtje van je hoster binnen: “Je schijfruimte is bijna vol.” Of je hoort het via een klant, die zijn mailtje aan jou terugkreeg met een foutmelding. Gek eigenlijk, want zo groot is je website helemaal niet — een stuk of tien pagina’s, wat foto’s. Waar komt al die data dan ineens vandaan?

Het antwoord is in negen van de tien gevallen hetzelfde: opgestapelde automatische back-ups. Niet je website is gegroeid, maar de stapel reservekopieën ernaast. Het goede nieuws: dit is een van de makkelijkst op te lossen hostingproblemen die er zijn.

Waarom een volle schijf meer kapotmaakt dan je denkt

Zolang er ruimte over is, merk je nergens iets van. Maar zodra je hostingpakket echt vol zit, gaat er van alles tegelijk mis:

Inkomende mail wordt geweigerd. Nieuwe berichten passen er letterlijk niet meer bij. De afzender krijgt een bounce en jij mist mail zonder dat je het doorhebt.
Updates mislukken halverwege. WordPress heeft tijdelijke ruimte nodig om een update uit te pakken. Is die er niet, dan blijft je site soms hangen in onderhoudsmodus.
Uploads en formulieren falen. Een nieuwe foto in je mediabibliotheek, een bijlage bij een contactformulier — alles wat weggeschreven moet worden, gaat stuk.
Je database komt in de knel. In het ergste geval kan de database niets meer wegschrijven en doet je site het helemaal niet meer.

Een volle schijf is dus geen cosmetisch probleem dat je rustig kunt laten liggen.

De hoofdverdachte: back-ups van je updatetool

Veel hostingpakketten hebben een installatietool zoals Installatron aan boord. Die installeert niet alleen WordPress voor je, maar werkt het ook automatisch bij. En vóór elke update maakt hij netjes een volledige reservekopie: alle bestanden plus de database.

Dat is verstandig gedrag — tot je bedenkt waar die kopieën terechtkomen: gewoon op je eigen schijfruimte, naast je website. Staat de bewaarlimiet niet (of te hoog) ingesteld, dan groeit de stapel rustig door.

Een rekenvoorbeeld. Je site is 2 GB, inclusief database en foto’s. Er verschijnen regelmatig WordPress- en plugin-updates, dus de tool maakt om de paar weken een nieuwe kopie. Na een jaar staan er tien: 20 GB aan back-ups voor een site van 2 GB. Je pakket van 25 GB zit vol — en je website zelf is geen byte gegroeid.

Zo check je waar je ruimte zit

Kijk in je hostingpaneel. In bijvoorbeeld DirectAdmin zie je op het dashboard je totale verbruik, en via de bestandsbeheerder hoe groot elke map is. Een map die er qua omvang uitspringt, is je dader.
Open Installatron (of de installatietool van jouw hoster), klik op je website en ga naar het tabblad met back-ups. Staan daar er acht of tien? Bingo.
Vergeet je mail niet. Mailboxen tellen bij de meeste pakketten mee in dezelfde schijfruimte. Eén mailbox met jaren aan bijlagen kan zomaar gigabytes innemen.

Opruimen: in deze volgorde

Download eerst de nieuwste back-up naar je eigen computer. Klinkt paradoxaal — je wilt juist ruimte máken — maar zo heb je altijd een kopie buiten de server voordat je gaat weggooien.
Verwijder daarna de oudste kopieën. Houd de twee of drie meest recente aan; alles daarvoor heeft geen praktische waarde meer. Een back-up van acht maanden oud zet niemand ooit nog terug.
Zet de rotatie goed. Ergens in de instellingen van de tool staat een optie als “maximum aantal back-ups”. Zet die op 2 of 3. Vanaf dan ruimt hij bij elke nieuwe kopie de oudste zelf op, en is dit probleem definitief de wereld uit.

Eén waarschuwing: ga niet in het wilde weg mappen verwijderen via de bestandsbeheerder. Mappen als wp-content of public_html zíjn je website. Verwijder back-ups alleen via de tool die ze heeft gemaakt, dan weet je zeker dat je het juiste weggooit.

Andere ruimtevreters

Geen stapel back-ups gevonden? Dan zijn dit de gebruikelijke verdachten op plek twee tot en met vijf:

Mailboxen. Oude accounts van ex-medewerkers, jarenlang bewaarde bijlagen. Archiveer lokaal en ruim de accounts op.
Logbestanden. Een plugin die elke paar seconden een foutje logt, laat een error_log rustig tot gigabytes groeien. Het bestand mag weg; de oorzaak (die klagende plugin) verdient daarna wel even aandacht.
Cache-mappen. Sommige plugins bouwen flinke cache-mappen op die nooit worden geleegd.
Oude sites en testmappen. Die map oud, site-backup-2023 of die vergeten testinstallatie — allemaal ballast.

Gewoon een groter pakket nemen dan?

Kan, en soms is dat terecht: een groeiende webshop met veel productfoto’s heeft nu eenmaal ruimte nodig. Maar als je site 2 GB is en je verbruik 24 GB, dan is een groter pakket symptoombestrijding. Je betaalt dan structureel meer om een stapel overbodige kopieën te huisvesten. Eerst opruimen, dan pas kijken of je écht meer ruimte nodig hebt.

Samengevat

Een volle schijf raakt ook je mail en je updates — niet laten liggen.
De oorzaak is bijna altijd een stapel automatische back-ups van je installatietool.
Download eerst de nieuwste kopie, gooi dan pas de oude weg.
Zet de bewaarlimiet op 2-3 back-ups; dan lost het zichzelf voortaan op.
Check ook mailboxen, logbestanden en oude testmappen.

Wanneer schakel je hulp in?

Durf je niet te bepalen wat weg kan, of zit je schijf zó vol dat er al dingen stukgaan? Je hoster (bijvoorbeeld KeurigOnline) ziet in één oogopslag welke mappen je ruimte opslokken en zet de back-up-rotatie voor je goed. En bedenk: die kopieën op je eigen schijf zijn geen volwaardige back-upstrategie. Waarom je altijd een back-up buiten de server wilt hebben, lees je in hoe lang je host back-ups bewaart en wie het oplost als je site crasht.