Een klant meldt dat niemand reageert op zijn offerteaanvragen. Je test het formulier zelf, krijgt netjes “bedankt voor je bericht” te zien, en er komt niets binnen. Geen foutmelding, geen bounce, niets.
Dit is een van de vervelendste storingen die er zijn, want alles lijkt te werken. De webknecht loopt de route van inzending naar inbox langs, en laat zien waar hij in de praktijk stukgaat.
Eerst dit: komt de inzending binnen?
Voordat je naar mail kijkt, check je of het formulier überhaupt iets opslaat. Kijk bij je formulier onder de inzendingen of de test van net erbij staat.
Staat hij er wel, dan is je probleem uitsluitend de notificatie. Staat hij er niet, dan is het een heel ander verhaal: dan faalt de verwerking zelf en zit je fout bij JavaScript, een firewall of een conflict met een andere plugin.
Dat onderscheid scheelt je een halve dag zoeken in de verkeerde hoek. Noteer het antwoord voordat je verder gaat.
Zet de logging aan
Gravity Forms heeft een eigen logboek dat standaard uitstaat. Je zet het aan in de instellingen van de plugin, onder Logging. Vanaf dat moment schrijft hij per inzending op wat hij met de notificatie doet.
Dat logboek is je belangrijkste bron, want het onderscheidt twee heel verschillende situaties:
- De notificatie werd niet eens geprobeerd. Dan ligt het aan je instellingen: voorwaardelijke logica, een uitgeschakelde notificatie of een verkeerd veld.
- De notificatie werd verstuurd maar geweigerd. Dan ligt het aan mail, niet aan het formulier.
Zonder dat onderscheid gok je. Zet dus eerst het licht aan, net zoals je dat bij andere storingen doet met WP_DEBUG.
De vijf oorzaken, in volgorde van hoe vaak ze het zijn
| Oorzaak | Waaraan je het herkent |
|---|---|
| Afzenderadres is het adres van de bezoeker | Mail komt bij sommige ontvangers wel aan en bij andere niet |
| Site mailt via PHP in plaats van SMTP | Logboek zegt verstuurd, ontvanger ziet niets, geen bounce |
| Voorwaardelijke logica op de notificatie | Logboek meldt dat de notificatie is overgeslagen |
| Ontvangstadres bestaat niet meer | Oud-medewerker, of een typefout van jaren terug |
| Spamfilter of firewall blokkeert de inzending | Inzending staat er niet eens bij, of alleen bij bepaalde bezoekers |
Het afzenderadres: de nummer één
Dit is de klassieker. In de notificatie staat als afzender het e-mailadres dat de bezoeker invulde. Logisch bedacht, want dan kun je direct op “beantwoorden” drukken. Technisch is het een ramp.
Jouw server verstuurt dan namelijk mail namens bijvoorbeeld een gmail-adres, terwijl hij daar niets mee te maken heeft. Ontvangers die controleren of dat mag, weigeren dat bericht. Dat is precies waar SPF, DKIM en DMARC over gaan.
De oplossing is simpel: zet als afzender een adres van je eigen domein, bijvoorbeeld formulier@jouwdomein.nl, en zet het adres van de bezoeker in het veld “antwoord naar”. Je kunt dan nog steeds direct beantwoorden, maar de mail wordt niet meer geweigerd.
PHP-mail of echte SMTP
Standaard geeft WordPress mail door aan de server, die het vervolgens zelf verstuurt. Dat werkt, tot het niet werkt: geen authenticatie, geen zichtbare bounce en vaak een slechte reputatie omdat er honderd andere sites op dezelfde server staan.
Beter is het om je site te laten mailen via een echte mailbox, met SMTP en inloggegevens. Dan ben je een gewone afzender, met authenticatie, en krijg je een leesbare foutmelding als er iets misgaat. Dat laatste is misschien wel het grootste voordeel: een fout die je ziet, kun je oplossen.
Zo laat je het uitzoeken
Dit is dankbaar werk om uit handen te geven, want het is vooral logs lezen en vergelijken. Heb je Claude gekoppeld aan je hosting via Invoker Link, dan werkt een opdracht als deze:
“Het contactformulier slaat inzendingen wel op maar er komt geen mail aan. Zet de logging van de formulierplugin aan, doe een testinzending, lees daarna het formulierlogboek en het maillog van de server, en meld waar de keten afbreekt. Wijzig nog niets.”
Die laatste twee woorden zijn belangrijk. Je wil eerst een diagnose, geen reeks aanpassingen. Meer over die werkwijze staat in fout opsporen in WordPress.
Testen doe je niet naar je eigen adres
Tot slot de valkuil bij het verifiëren. Test je naar een adres op hetzelfde domein als je site, dan gaat die mail soms intern rond en zie je een succes dat er in werkelijkheid niet is.
Test daarom altijd naar minstens twee adressen buiten je eigen domein, bijvoorbeeld een gmail- en een outlook-adres. Kijk ook in de map ongewenste mail. Pas als het op beide plekken netjes aankomt, is je formulier echt gerepareerd.
En zet daarna een herinnering in je wekelijkse onderhoudsronde om je formulier te testen. Stille formulieren zijn de duurste storing die er bestaat, juist omdat niemand klaagt.
Zo voorkom je dat je het weer te laat hoort
Een formulier dat stil valt, meldt zich niet. Je hoort het pas als een klant belt, en dan ben je waarschijnlijk al een week aan aanvragen kwijt. Drie dingen die dat voorkomen:
- Stuur elke notificatie naar twee adressen. Eén naar de persoon die hem moet lezen, één naar een archiefadres dat niemand opruimt. Valt er één weg, dan heb je nog steeds bewijs dat de inzending binnenkwam.
- Vertrouw niet alleen op mail. De inzendingen staan ook in je database. Die lijst is je echte administratie, de mail is alleen een seintje.
- Test maandelijks, automatisch. Een script dat een testinzending doet en controleert of de mail binnenkomt, vangt dit binnen een dag op in plaats van binnen een maand.
Dat laatste kun je laten inrichten als terugkerende taak, net als je updates. Hoe je dat soort routines opzet staat in onderhoud op de automatische piloot.
En check bij het instellen meteen of het ontvangstadres nog van iemand is die er werkt. Dat klinkt flauw, maar een notificatie naar een mailbox van een oud-collega is een van de meest voorkomende oorzaken van “wij krijgen nooit aanvragen”.